Şəhərlər yalnız binalardan, küçələrdən və meydanlardan ibarət deyil. Hər bir şəhər insanların xatirələrini, arzularını, gündəlik həyatını və gələcəyə olan ümidlərini özündə yaşadan böyük bir məkandır. Onun memarlıq simasının formalaşdırılması isə yüksək zövq, peşəkar bilik, uzaqgörən düşüncə və böyük məsuliyyət tələb edir. Azərbaycanın mühüm sənaye, mədəniyyət və yaşayış mərkəzlərindən olan Sumqayıt da özünəməxsus inkişaf tarixi ilə seçilir. 2026-cı ilin aprel ayında Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin baş memarı vəzifəsinə təyin olunan Fərid Məzahir oğlu Ərşadlı məhz belə böyük şəhərsalma ənənələrinə malik bir şəhərin memarlıq inkişafı ilə bağlı məsuliyyətli vəzifəyə başlayıb. Onun təmsil etdiyi fəaliyyət sahəsi müasir şəhərsalma prinsiplərinin tətbiqi, memarlıq mühitinin qorunması və Sumqayıtın gələcək inkişaf perspektivlərinin düzgün qiymətləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Sumqayıt ötən onilliklər ərzində böyük sənaye şəhərindən müasir yaşayış və ictimai infrastruktura malik mühüm şəhər mərkəzinə çevrilib. Burada geniş prospektlər, yaşayış massivləri, parklar, ictimai obyektlər və Xəzər dənizinin sahilboyu məkanları şəhərin özünəməxsus görünüşünü formalaşdırır. Bu inkişafın davam etdirilməsi zamanı şəhərin mövcud memarlıq xüsusiyyətlərinin qorunması ilə yeni tikinti meyillərinin uzlaşdırılması vacibdir. Fərid Ərşadlının baş memar kimi daşıdığı məsuliyyət də məhz bu istiqamətdə peşəkar yanaşma tələb edir. Yeni yaşayış binalarının, ticarət və xidmət obyektlərinin şəhərin ümumi görünüşünə uyğunlaşdırılması, tikinti sıxlığının düzgün qiymətləndirilməsi və gələcək infrastruktur ehtiyaclarının nəzərə alınması şəhərsalmanın əsas məsələlərindəndir. Çünki memarlıq sahəsində verilən qərarlar yalnız bu günə deyil, onilliklər sonra həmin şəhərdə yaşayacaq insanların həyatına da təsir göstərir.
Fərid Ərşadlının fəaliyyət göstərdiyi sahənin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri memarlıq gözəlliyi ilə insanların rahatlığını bir araya gətirmək məsuliyyətidir. Müasir şəhərsalma anlayışında yalnız hündür və yaraşıqlı binaların tikilməsi kifayət etmir. Yaşayış ərazilərində günəş işığının düzgün paylanması, piyada yollarının rahatlığı, avtomobil dayanacaqlarının təşkili, yaşıllıq sahələrinin qorunması, uşaqlar və yaşlı insanlar üçün əlçatan ictimai məkanların yaradılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Sumqayıtın inkişaf edən yaşayış mühitində bu məsələlər xüsusilə aktualdır. Baş memarın vəzifəsi təsdiqlənmiş şəhərsalma sənədlərinə uyğun olaraq layihələrin memarlıq baxımından qiymətləndirilməsinə və aidiyyəti qurumlarla əlaqələndirməyə xidmət etməkdir. Fərid Ərşadlının yeni vəzifəsi də peşəkarlıqla yanaşı, sakinlərin gündəlik ehtiyaclarını anlamaq, şəhərin inkişaf imkanlarına kompleks yanaşmaq və memarlıq həllərində ictimai maraqları nəzərə almaq kimi mühüm prinsipləri ön plana çıxarır.
Şəhərin gələcək simasını müəyyən edən amillərdən biri də onun təbii mühitinə və ekoloji xüsusiyyətlərinə diqqətlə yanaşılmasıdır. Xəzər dənizinin sahilində yerləşən Sumqayıt üçün yaşıllıqların artırılması, açıq ictimai məkanların qorunması, ekoloji baxımdan əlverişli memarlıq həllərinin seçilməsi və enerji səmərəliliyinin nəzərə alınması böyük əhəmiyyət daşıyır. Müasir dünyada memarlıq artıq yalnız estetik görünüş deyil, həm də davamlı inkişaf, resurslardan qənaətlə istifadə və sağlam yaşayış mühiti anlayışları ilə əlaqələndirilir. Bu baxımdan Fərid Ərşadlının təmsil etdiyi vəzifənin qarşısında ənənəvi şəhərsalma yanaşmaları ilə yeni texnoloji imkanların uzlaşdırılması kimi məsuliyyətli məsələlər dayanır. Şəhərin tarixi xüsusiyyətlərini qoruyaraq gələcəyin tələblərinə uyğun inkişafına töhfə vermək memarlıq sahəsində çalışan mütəxəssislərin mühüm missiyasıdır. Çünki insanların yaşadıqları məkandan razı qalması yalnız binaların gözəlliyi ilə deyil, həmin mühitin sağlamlığı, rahatlığı və funksionallığı ilə bağlıdır.
Şəhər memarlığının inkişafında şəffaflıq, qanunçuluq və vətəndaşların maraqlarına hörmət xüsusi yer tutur. Fərdi yaşayış evlərinin, çoxmənzilli binaların və kommersiya obyektlərinin layihələndirilməsi zamanı müvafiq şəhərsalma normalarına əməl olunması, tikinti sənədlərinin qanunvericiliyə uyğun qiymətləndirilməsi və mövcud yaşayış mühitinin təhlükəsizliyinin nəzərə alınması əsas prinsiplərdəndir. Bu proseslərin düzgün təşkilində peşəkar memarların, mühəndislərin, layihəçilərin və aidiyyəti dövlət qurumlarının qarşılıqlı əməkdaşlığı mühüm əhəmiyyət daşıyır. Fərid Ərşadlının baş memar kimi təmsil etdiyi idarəçilik məsuliyyəti də belə əlaqələrin düzgün qurulması, memarlıq məsələlərinə obyektiv yanaşılması və şəhərin ümumi inkişaf maraqlarının qorunması ilə bağlıdır. Vətəndaş müraciətlərinə diqqətlə yanaşılması, qanuni prosedurların aydın izah edilməsi və peşəkar münasibət şəhərsalma sahəsində ictimai etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm amillərdir. Əsl memarlıq mədəniyyəti yalnız gözəl layihələrdə deyil, həmin layihələrin həyata keçirilməsində hüquqi və peşəkar məsuliyyətin qorunmasında da özünü göstərir.
Möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq siyasətində şəhərlərin müasir inkişafı, yaşayış infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi, ictimai məkanların abadlaşdırılması və insanların sosial rifahının yüksəldilməsi mühüm istiqamətlərdəndir. Sumqayıt şəhərində həyata keçirilən abadlıq və infrastruktur tədbirləri də bu inkişaf prosesinin tərkib hissəsidir. Şəhərin yeni inkişaf mərhələsində memarlıq həllərinin müasir standartlara uyğunlaşdırılması, tikinti sektorunda qanunvericiliyin tələblərinin qorunması və uzunmüddətli planlaşdırmaya diqqət göstərilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Fərid Ərşadlının 2026-cı ilin aprelində baş memar vəzifəsinə təyin olunması onun qarşısında bu sahə üzrə yeni peşəkar vəzifələr müəyyənləşdirib. Dövlətin şəhərsalma sahəsindəki inkişaf prioritetlərinin yerli səviyyədə həyata keçirilməsində baş memarın öz səlahiyyətləri çərçivəsində rolu mühümdür. Belə bir vəzifənin uğurlu icrası yalnız inzibati fəaliyyət deyil, həm də memarlıq təfəkkürü, məsuliyyətli planlaşdırma və şəhərin gələcəyinə diqqətli münasibət tələb edir.
Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin baş memarı Fərid Ərşadlının fəaliyyət göstərdiyi sahə insanların rahatlığına, şəhərin estetik görünüşünə və gələcək nəsillərin yaşayış imkanlarına birbaşa təsir edən mühüm istiqamətdir. Yeni vəzifəyə təyin olunması onun peşəkar həyatında məsuliyyətli mərhələnin başlanğıcıdır. Qarşıda şəhərin mövcud memarlıq xüsusiyyətlərinin qorunması, müasir tikinti tələblərinin düzgün tətbiqi, ictimai məkanların inkişafına diqqət və vətəndaşların qanuni maraqlarının nəzərə alınması kimi mühüm vəzifələr dayanır. Memarlığın böyüklüyü yalnız ucaldılan binaların hündürlüyündə deyil, həmin binaların insanlar üçün yaratdığı rahatlıqda, küçələrin ahəngində və bütövlükdə şəhərin yaşamaq üçün nə dərəcədə əlverişli olmasında özünü göstərir. Fərid Ərşadlının təmsil etdiyi peşəkar missiyanın dəyəri də məhz bu anlayışlarla bağlıdır. Çünki şəhərin sabahını gözəlləşdirmək üçün bu gün verilən hər bir qərar gələcək nəsillərə ötürüləcək memarlıq irsinin bir hissəsinə çevrilir.